250 jaar Amerika: de schaduw van Mount Rushmore

De blik gaat omhoog. 'Wow', zegt een kleine jongen, 'papa, kom!' Hij rent de trappen op en nadert Mount Rushmore. Er zijn meer dan honderd toeristen die op deze hete junimiddag het monument in South Dakota bezoeken. Het merendeel bestaat uit gezinnen die met grote campers door de staat reizen om de Badlands te zien, het nationale park met het adembenemende erosielandschap, evenals de granitkliffen en bizons in het nabijgelegen Custer State Park.

De hoofdattractie zijn echter de presidentenhoofden die in een rots van de Black Hills Mountains zijn uitgehouwen. Mount Rushmore draagt de titel 'Shrine of Democracy' — het 'heiligdom van de democratie' — die beeldhouwer Gutzon Borglum eraan gaf.

Dit is de plaats waar op 3 juli, op de vooravond van de nationale feestdag, het 250-jarig bestaan van de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten zal worden gevierd. Met Donald Trump en een groot vuurwerk. Het moet een patriottisch hoogtepunt worden — onderdeel van Trumps 'Freedom 250'-festiviteiten. De 4 juli zelf wordt op de National Mall in Washington gevierd.

Oorspronkelijk was veel livemusiek gepland op de 'Great American State Fair'. Maar het concertprogramma werd ingekort nadat meerdere artiesten hun deelname hadden afgebroken, stellende dat Trump de 4 juli misbruikt. Nu plant de president trotsering een van zijn beruchte kundgebingen met een militaire vliegshow. Nationale feestdagen, vooral rond getallen, zijn eigenlijk gelegenheid voor zelfbezinning. Het land krijgt in plaats daarvan een Trump-show in Washington en een op Mount Rushmore.

Naast George Washington, bevelhebber van het Continentale leger in de Revolutionaire Oorlog tegen de Britse koloniale macht en later eerste president, zijn Abraham Lincoln, die de Unie tijdens de Burgeroorlog tegen de Zuid-staten verdedigde, en Theodore Roosevelt in de rots uitgehouwen — held van de Spaans-Amerikaanse Oorlog. En natuurlijk Thomas Jefferson, hoofdauteur van de Verklaringen van Onafhankelijkheid, die later de derde president van de Verenigde Staten werd.

Elke Amerikaanse scholier leert de tweede alinea van dit grondwettelijke document van de Amerikaanse democratie van 1776 uit het hoofd: 'We hold these truths …' — 'We beschouwen het als vanzelfsprekend dat alle mensen gelijk geschapen zijn; dat zij door hun Schepper zijn begiftigd met bepaalde onvervreemdbare rechten; dat onder deze rechten leven, vrijheid en het streven naar geluk behoren.'

Wat op de middelbare school echter zelden wordt onderwezen, is de volgende aanklacht tegen de Engelse koning George III: 'Hij heeft in ons midden opstanden aangestookt en geprobeerd onze grensbewoners op te zetten tegen de meedogenloze Indiaanse wilden, wier oorlogsmethoden bestaan uit het zonder onderscheid des leeftijds, geslachts of (lichamelijke en geestelijke) toestand alles af te slachten.'

Zoals de kleine jongen die de trappen oprent, besteden de meeste bezoekers weinig aandacht aan een klein monument in de ingangsruimte van Mount Rushmore. Het is een bescheiden, rond kruidentuin dat enkele jaren geleden is aangelegd. Preciezer gezegd: Rylan Sprague heeft het aangelegd.

Hij werkt als botanicus bij de Nationale Parkbeheer, die verantwoordelijk is voor Mount Rushmore. En hij maakt duidelijk dat het gaat om meer dan alleen een verhoogde bedding met salie en bizonngras. Het is een etnobotanische tuin, waarvan de individuele velden — gescheiden door stenen — wijzen in de richting van belangrijke plaatsen in de Black Hills, een bergketen die van South Dakota tot Wyoming reikt.

Voor de inheemse bevolking van de prairie zijn de bergen een heilige plaats, ook Mount Rushmore. De Sioux noemen hem Thunkasila Sakpe, Zes Grootvaders. Zij plaatsen hun mythische oorsprong en hun spiritueel centrum in de Black Hills. Maar daar begint het probleem.