Dit is de revolutionaire Europese agenda van Franse ‘kroonprins’ Jordan Bardella. Kennen ze die al in Den Haag?
De opkomst van Jordan Bardella als mogelijke Franse president roept vragen op over zijn Europese agenda. Bardella stelt zich minder radicaal op dan zijn voorgangster Marine Le Pen: geen Frexit, maar wel een hervorming van de EU vanuit Franse belangen.
Het wordt steeds waarschijnlijker geacht dat Jordan Bardella de nieuwe president van Frankrijk kan worden. Wat betekent dat voor de Europese Unie en voor de relatie van Frankrijk met de lidstaten van de EU, inclusief Nederland? Een tipje van de sluier lichtte Bardella zelf al op in een spraakmakend interview in het Franse weekblad Le Point.
Marine Le Pen, de voorvrouwe van Rassemblement National (voormalig Front National) mag naar alle waarschijnlijkheid niet meedoen aan de Franse presidentsverkiezingen van mei volgend jaar vanwege een veroordeling voor oneigenlijke besteding van subsidiegeld bedoeld voor haar fractie in het Europees Parlement. Bardella is haar populaire secondant en zal in dat geval namens Rassemblement National (RN) in het strijdperk treden. Terwijl de kandidaat van RN het in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen altijd aflegde tegen de kandidaat 'republicain' – een verenigde kandidaat van de gevestigde orde – lijkt Bardella het ditmaal in de tweede ronde op te moeten nemen tegen Jean-Luc Mélenchon, de stokebrand van ultra-links. Centrum-rechts ligt onderling overhoop en blijkt (vooralsnog) geen gezamenlijke kandidaat in het veld te kunnen brengen.
De voormalige premiers Edouard Philippe en Gabriel Attal vechten elkaar de tent uit en maken het aldus mogelijk dat in de tweede ronde ultra-rechts of ultra-links met de eer gaat strijken. Volgens een recente poll gaat Bardella die strijd met Mélenchon overtuigend winnen (72 tegen 26 procent).
Geen Frexit
De Europese Unie heeft jarenlang geleefd met de geruststellende gedachte dat de grote existentiële dreiging voorlopig was geweken. Brexit was weliswaar een trauma geweest, maar tegelijk ook een vaccin. Sinds het Britse vertrek uit de EU leek het Europese populisme te hebben geleerd dat openlijke uittreding uit de EU electoraal riskant is. Zelfs radicaal-rechtse partijen begrepen dat de meeste Europeanen wel boos zijn op Brussel, maar niet noodzakelijkerwijs uit de EU willen stappen.
Juist daarom is Jordan Bardella interessant. De jonge kroonprins van het Rassemblement National presenteert een strategie die subtieler, slimmer en effectiever is dan de oude anti-EU-retoriek van Marine Le Pen. Zijn 'titel' kroonprins heeft hij te danken aan zijn amoureuze verhouding met de Italiaanse kroonprinses Maria Carolina de Bourbon des Deux-Siciles. De Bourbons regeerden eeuwenlang Frankrijk, met als meest bekende koning Lodewijk de Veertiende, de Zonnekoning.
In Le Point vat Bardella zijn Europese project samen in één veelzeggende formule: 'Alles veranderen zonder iets kapot te maken.' Dat klinkt gematigd. In werkelijkheid is het een revolutionaire agenda. Geen Frexit, maar een stille machtsverschuiving
