Herat trotseert Taliban-regime met kreten 'Vrouwen, werk en vrijheid'
In juni voerden vrouwen en mannen in de Afghaanse stad Herat gezamenlijk protest uit tegen de Taliban-onderdrukking, met kreten naar het Iraanse voorbeeld 'Woman, Life and Freedom' uit 2022. De Taliban opende het vuur op demonstranten.
De kreten klonken bekend. Maar dit keer weerklonken ze niet in Teheran, maar in Herat.
In medio juni werd Afghanistans westelijke stad Herat getuige van een zeldzame openbare tegenstand tegen de Taliban. Vrouwen en, ditmaal ook, mannen marcheerden door de straten en scandeerden 'Vrouwen, Werk en Vrijheid' – een leuze waarschijnlijk geïnspireerd door Irans 'Woman, Life and Freedom'-beweging uit 2022, die ontstond na de dood van de 22-jarige Mahsa Amini.
De protesten ontstonden niet van de ene op de andere dag.
Volgens Zan Times, een geëxilieerde mediaorganisatie gerund door Afghaanse vrouwelijke journalisten, lijkt het jongste onderdrukkingartiaal van tevoren gepland te zijn. Op 4 juni ontmoette Herats gouverneur Noor Ahmad Islamjar zich met een groep moraalhandhaving.
Op de middag van 5 juni gebruikten Taliban-functionarissen het einde van het vrijdaggebed om aan te kondigen dat vrouwen die zich niet aan de islamitische kledingcode hielden, zouden worden gearresteerd. De volgende ochtend begonnen de arrestaties.
Op 6 juni werden tientallen vrouwen gearresteerd in verschillende wijken, onder meer Darb-e-Malik, Shahr-e-Naw, Ab Burda, Jibrayil en Haji Abbas. Op 7 juni had de Verenigde Naties bevestigd dat minstens 30 vrouwen in bewaring waren voor vermeende schendingen van de kledingcode. 'Tientallen andere vrouwen ontvingen naar verluidt verbale waarschuwingen,' zei de VN-Assistentiemissie in Afghanistan (UNAMA).
Toen kwam de terugslag.
Op 9 juni gingen mannen en vrouwen gezamenlijk de straat op in een zeldzame daad van gezamenlijke tegenstand. De reactie van de Taliban was snel; binnen minuten openden zij naar verluidt het vuur op demonstranten, doodde minstens twee mensen, waaronder een kind volgens sommige berichten, en verwondde meer dan 20 anderen.
Vier dagen later, op 13 juni, keerden demonstranten terug naar de straat.
Abdul Salam Hanafi, de plaatsvervangend minister-president van de Taliban voor administratieve zaken, prees de prestaties van Herats lokale bestuur te midden van wijdverbreide protesten tegen de detentie van vrouwen in de provincie, aldus Afghanistan International.
De onmiddellijke aanleiding voor de onrust was een reeks arrestaties door de moraalwachten van de Taliban. Vrouwen en meisjes werden in hechtenis genomen wegens vermeende schending van de kledingcode van het regime in een stad die historisch als een van de progressievere en cultureel levendigere centra van het land werd beschouwd.
Volgens Taliban-regelgeving moeten vrouwen hun hele lichaam bedekken, meestal met een boerka, en mogen zij geen parfum dragen of iets wat 'aantrekkende' aandacht kan trekken.
Getuigen beschreven vrouwen die in politiewagens werden getrokken, waaronder sommigen die al volledig bedekt waren. Onder de gearresteerden waren naar verluidt zwangere vrouwen. De Taliban ontkende aanvankelijk berichten over de arrestaties als geruchten voordat zij de operatie later verdedigde als handhaving van islamitisch recht.
Om deze arrestaties te begrijpen, moet men de rol van Sharia in door de Taliban bestuurd Afghanistan begrijpen.
De Taliban keerden in 2021 aan de macht terug. Sindsdien regeert zij volgens haar interpretatie van Sharia, ofwel islamitisch recht. Hoewel Afghanistan historisch de Hanafi-school van Soennische jurisprudentie volgde – vaak beschouwd als een van de meer flexibele tradities binnen de islam – heeft de Taliban een veel strengere, Deobandi-geïnspireerde interpretatie aangenomen.
Onder dit systeem worden vrouwen geconfronteerd met uitgebreide beperkingen op onderwijs, werkgelegenheid en maatschappelijk leven. Meisjes worden uitgesloten van voortgezet en hoger onderwijs. Vrouwen worden ernstig beperkt.
