In Myanmar verliezen rebellen terrein terwijl het leger mannen dwingt in het leger
Vier jonge mannen in een rebellenkamp diep in de jungle wilden nooit deel uitmaken van Myanmars burgeroorlog. Ze kozen ook niet voor het leger – maar ze hadden geen keus.
De vier jonge mannen in het rebellenkamp verstopt diep in bergachtig oerwoud wilden nooit deel uitmaken van Myanmars burgeroorlog.
Ze kozen ook niet voor het leger.
Eén was kok en onderweg naar huis toen hij van straat werd gegrepen. Het ontbreken van een ID was genoeg voor het leger om hem vast te houden en hem te dwingen in te schrijven. Een ander werd meegenomen op weg terug van een laat karaokeavondje; een derde werkte voor het bosbouwafdeling toen hij werd gearresteerd. De vierde man zegt dat hem na arrestatie drugs in zijn schoen werden gestopt, hij werd erin geluisd en gedwongen in te schrijven.
"Voordat we snappen wat er gebeurde, werden we meteen naar het front gestuurd," vertelt een van de mannen – allemaal tussen de 19 en 25 jaar – aan de BBC.
"Ze dwongen ons dingen te doen die we niet wilden doen," voegt een ander toe. "We kregen nooit echt rust, niet 's ochtends, niet overdag en niet eens 's nachts.
"De dienstplichtigen moesten alles doen. Terwijl de reguliere soldaten bijna niet hoefden te werken."
Ze brachten vier maanden door in basistraining en werden vervolgens naar het front in Karen-staat gestuurd – op een nacht, op weg om zich te wassen, besloten ze ervandoor te gaan.
Maar na hun ontsnapping liepen ze een patrouille van People's Defence Force (PDF)-strijders tegen het lijf en werden gearresteerd.
Ze voelen zich hier beter af, zeggen ze, omdat ze "als broers worden behandeld, niet als vreemden".
Ze zullen nu bij de PDF blijven, maar zullen uiteindelijk naar de grens met Thailand worden gebracht, "omdat als we nu terugkeren," zegt een van hen, "het leger ons nog steeds kan opsporen". De BBC stemde ermee in hun identiteit verborgen te houden om hun families voor vergelding te behoeden.
De realiteit is dat ondanks de tegenzin van deze vier onwillige rekruten, het gedwongen dienstplichtbeleid van het leger het lot van de junta in de burgeroorlog heeft veranderd.
In veel delen van het land staan de rebellen nu op hun hielen tegen het leger, dat in 2021 de macht greep van de democratisch gekozen regering en haar leider Aung San Suu Kyi in de gevangenis zette.
Burgeroorlog heeft het land verscheurd. Duizenden zijn gedood en miljoen ontheemd.
Meer dan twee jaar geleden behaalde een alliantie van etnische en rebellengroepen spectaculaire winsten in het hele land, met een reeks overwinningen tegen de junta. Eenmaal in het offensief, staat het verzet in de meeste delen van Myanmar nu in verdediging.
Het leger controleert volledig nog minder dan de helft van het land, maar heeft winsten geboekt – waaronder belangrijke steden en het heroveren van een kritieke weg van Mandalay naar Myitkyina in het noorden. Duizenden soldaten vorderen op in een poging controle over verschillende grensgebieden opnieuw tot stand te brengen, waaronder Kachin, Chin en Karen-staten.
De BBC reisde naar Myanmar zonder toestemming van de autoriteiten – de enige manier om te berichten vanuit door rebellen gehouden gebieden. Tijdens de tien dagen dat we daar waren, brachten we tijd door met rebellenstrijders en reisden we naar ziekenhuizen en frontposities in Bago en Karen-staten om te berichten hoe de oorlog zich ontvouwt.
En het zijn mannen als de vier deserteurs – degenen die moeten inlijsten en minimaal twee jaar moeten dienen nadat het leger een dienstplichtverordening in 2024 begon af te dwingen – die het meeste verschil hebben gemaakt, zegt Ko Kaung, een PDF-bataljonscommandant.
"Gedwongen dienstplicht van het leger werd de grootste uitdagingsfactor voor ons op het slagveld omdat het het leger voorzag van onbeperkte mankracht," legt hij uit terwijl hij zijn mannen op patrouille neemt in de verstikkende hitte.
"Voor ons, ondanks technologische en intellectuele voordelen, zijn onze middelen erg beperkt. Met beperkte fondsen kunnen we niet zoveel benodigde onderdelen inschakelen als we willen en kunnen we niet zo gemakkelijk nieuwe soldaten rekruteren als het leger."
Ko Kaung en zijn mannen namen twee jaar geleden Hpapun, een stad in Karen-staat, en een uitgestrekte militaire basis onder controle. Het draagt al de littekens van oorlog. Het welkomstbord bij de ingang is gebombardeerd, evenals t
