Onafhankelijke commissie eist dat WHO klimaatverandering uitroept tot mondiale gezondheidscrisis
Op de vooravond van de 79e Wereldgezondheidsvergadering roept een pan-Europese commissie van wetenschappers en oud-ministers de WHO op om klimaatverandering officieel te erkennen als een 'internationale noodsituatie voor de volksgezondheid'. Fossiele luchtvervuiling en hittegolven doden jaarlijks honderdduizenden Europeanen.
Een onafhankelijke pan-Europese commissie voor klimaat en gezondheid heeft zondag een urgent appel gericht aan Europese regeringen en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). De commissie, voorgezeten door voormalig IJslands premier Katrin Jakobsdottir en bestaande uit dertien wetenschappers en oud-ministers, eist dat de WHO klimaatverandering formeel uitroept tot een «urgentie voor de volksgezondheid van internationale reikwijdte».
«Klimaatverandering is geen toekomstige dreiging die beheerst moet worden», waarschuwen de ondertekenaars in hun oproep tot actie. «Het is een onmiddellijke en groeiende crisis die tegelijkertijd de gezondheid, voedselzekerheid, watervoorziening, energielevering en nationale veiligheid treft — en de huidige respons staat niet in verhouding tot de ernst ervan.»
Honderdduizenden doden per jaar
De cijfers die de commissie aanhaalt zijn alarmerend. Luchtvervuiling door fossiele brandstoffen veroorzaakt jaarlijks meer dan 600.000 sterfgevallen in de Europese WHO-regio. In 2024 stierven circa 63.000 mensen aan hittegerelateerde oorzaken in Europa. En in 2025 was klimaatverandering verantwoordelijk voor bijna 70 procent van de sterfte door zomerse hittegolven in 854 Europese steden.
Oproep aan de WHO en Europese regeringen
De commissie stelt dat als de WHO klimaatverandering niet als officiële gezondheidscrisis wil erkennen, de organisatie op zijn minst moet toegeven dat het huidige Internationaal Gezondheidsreglement «niet langer geschikt» is voor de uitdagingen van dit moment.
Naast de WHO richt de commissie zich ook op Europese staatshoofden en regeringsleiders. Zij worden opgeroepen klimaatverandering op de agenda van nationale veiligheidsraden te plaatsen. Tevens pleit de commissie voor het loslaten van het bruto binnenlands product (bbp) als primaire maatstaf voor vooruitgang, ten gunste van indicatoren die gezondheid, gelijkheid en ecologische duurzaamheid meewegen.
«De klimaatcrisis vormt een bedreiging voor onze veiligheid, sociale samenhang, mensenrechten en gezondheid», aldus Jakobsdottir. «Dit is een reële en onmiddellijke dreiging voor ons, hier in Europa. We hebben allen de politieke en morele verantwoordelijkheid om nu te handelen.»
De 79e Wereldgezondheidsvergadering van de WHO begint maandag in Genève.
