Rubio in India: VS-buitenlandminister probeert schade te beperken
Tijdens het Indië-bezoek van zijn buitenlandminister Marco Rubio belde Donald Trump. Hij zei dat er nooit een naauwer contact met India was geweest. "Ik hou van India," sprak de Amerikaanse president, die uit Nieuw-Delhi belde ter gelegenheid van een herdenking van het 250-jarig onafhankelijkheidsjubileum van Amerika, waar ook Rubio bij aanwezig was.
Net als zijn chef wilde ook de buitenlandminister mogelijke twijfels over de waardering van Amerika voor het Zuid-Aziatische land uit de weg ruimen. Op een persconferentie met buitenlandminister Subrahmanyam Jaishankar noemde hij India "een van de belangrijkste strategische partners ter wereld."
De vriendschapsbetuigingen leken niet alleen noodzakelijk omdat de betrekkingen door Trumps handelspolitiek vorig jaar op een dieptepunt waren gezakt, maar vooral omdat Trumps recente ontmoeting met de Chinese staat- en partijleider Xi Jinping voor ongerustheid had gezorgd. Enkele Aziatische landen vrezen dat de VS zich uit de Indo-Pacifische regio terugtrekken en het terrein steeds meer aan China overlaten. Rubio probeerde deze bezorgdheid weg te nemen: hij was van mening dat Amerikaanse betrekkingen "met welk land ter wereld ook" niet ten koste gingen van het strategische bondgenootschap met India.
Tijdens Rubio's vierdaagse bezoek staan naast handel, energie en zeldzame aardmetalen natuurlijk ook de oorlog met Iran op de agenda. India wordt bijzonder hard getroffen door de gevolgen; het land kreeg tot nu toe ongeveer de helft van zijn ruwe olie en meer dan 80 procent van zijn vloeibaargasimport via de Straat van Hormuz. Het zinken van een Iraans militair schip door de Amerikanen dicht bij Indische territoriale wateren werd in Nieuw-Delhi als een belediging beschouwd.
Voordat Rubio deze onderwerpen zaterdag met minister-president Narendra Modi en zondag met Jaishankar besprak, bezocht hij in Kolkata de voormalige werkplek van Moeder Teresa. Maandag bezichtigde hij het Taj Mahal in het noordindische Agra.
De belangrijkste afspraak van het vierdaagse bezoek is echter het treffen van de buitenlandministers van de VS, India, Japan en Australië volgende dinsdag. De zogenaamde Quad-veiligheidsDialoog van de vier landen zal worden nieuw leven ingeblazen. De Quad geldt als antwoord van de lidstaten op Chinees machtsmisbruik in de regio.
Maar deskundigen hebben opgemerkt dat zij in Trumps tweede ambtstermijn nauwelijks nog worden genoemd in zijn toespraken en in Washingtons strategiepapieren. Een geplande topconferentie van de vier regeringsleiders was volgens berichten vorig jaar niet doorgegaan vanwege spanningen tussen de VS en India. Het treffen in Nieuw-Delhi moet nu de indruk wegnemen dat Trump belangstelling voor de veiligheidsdialoog heeft verloren.
Daarom wees Rubio tijdens zijn reis herhaaldelijk op dat hij onmiddellijk na zijn ambtsaanvaarding in Washington voor zijn eerste afspraak al met de buitenlandministers van de Quad had ontmoet. Officieel draaien de gesprekken dinsdag in Nieuw-Delhi om maritieme veiligheid, kritieke mineralen en veilige toeleveringsketens.
Er wordt echter algemeen verwacht dat Rubio zijn gesprekspartners over de resultaten van de Top in Peking zal informeren. De regeringen in Nieuw-Delhi, Canberra en Tokio hebben Trumps retoriek vóór en na het treffen nauwlettend waargenomen. De Amerikaanse president had onder meer het idee van een "G2" tussen de VS en China nieuw leven ingeblazen en de levering van militaire goederen aan Taiwan tot "onderhandelingsmiddel" met China verklaard.
Rubio's Indië-bezoek dient voorbij de geopolitieke kwesties vooral tot schadebeperkng.
