Turkije sluit regierungskritische tv-zender, journalisten zenden verder via YouTube
De Turkse regering heeft de regierungskritische televisiezender Tele 1 gesloten en onder curatele gesteld. De hoofdredacteur werd gearresteerd, maar het team zet zijn werk voort via YouTube onder de naam Tele 2.
Murat Taylan was net bezig de hoofduitzending van Tele 1 te presenteren toen hij live op televisie het bevel kreeg de afwikkeling van zijn zender aan te kondigen. "Vanaf dit moment zullen jullie, beste kijkers, op het scherm van Tele 1 een uitzending onder curatele zien", zei de Turkse presentator zichtbaar geïrriteerd. Daarop voegde hij eraan toe: "Zorg goed voor jezelf en geloof geen leugens."
Het was het einde van een van de laatste nog resterende kritische televisiezenders van Turkije. Op de ochtend van 24 oktober 2025 werd hoofdredacteur Merdan Yanardağ gearresteerd. Die avond namen curatoren, vergezeld van politie, het Tele-1-hoofdkantoor in Istanboel over. Over ongeveer twee weken zal de zender worden geveild. Het zou niemand verbazen als een bedrijfsleider dicht bij de regering de toeslag krijgt.
Maar het team van Tele 1 zendt door. Niet meer op de oude televisiefrequentie, maar op YouTube. Ze noemen zich nu Tele 2. De naam is de boodschap. "We willen niet dat de tegenparte denkt dat we aan het einde zijn", zegt Murat Taylan in de nieuwe voorlopige kantoorruimten, die hij deelt met een oppositieradiozender. "Zo nodig gaan we door tot Tele 99."
Het verhaal van Tele 1 lijkt een parabel voor de voortschrijdende glijpartij van Turkije richting autocratie. Het toont de mechanismen van repressie die je vandaag ook ziet in de omgang met de oppositiepartij CHP. Maar de oprichting van Tele 2 toont ook dat er nog steeds mensen zijn die zich tegen intimidatie verzetten. Hun aantal wordt echter steeds kleiner.
De geïnterneerde hoofdredacteur Merdan Yanardağ is zo iemand. Hij was al vier keer in de gevangenis. Momenteel wordt hij samen met de ontslagen burgemeester van Istanboel, Ekrem İmamoğlu, aangeklaagd wegens vermeende spionage. Het bewijs? In 2023 antwoordde hij op een sms van een man die vermeend contacten met inlichtingendiensten zou hebben. Met welke diensten is niet duidelijk. Dezelfde man werd in 2019 met İmamoğlu gefotografeerd. Op basis hiervan construeert het openbaar ministerie de aantijging: Yanardağ zou İmamoğlu met zijn televisiezender in 2019 hebben geholpen zijn burgemeestersverkiezing te winnen. Klinkt verwarrend? Dat is het ook.
Op dezelfde grondslag werd Tele 1 in beslag genomen, hoewel in het handelsregister de zoon van Yanardağ als eigenaar staat ingeschreven. Het mediabedrijf heeft bij het Grondwettelijk Hof beroep aangetekend. Hoewel er nog geen uitspraak is gedaan, zullen in juni de licentie, de frequentie en de technische apparatuur openbaar worden geveild. Alleen de schulden blijven voor het bedrijf over, zegt Murat Taylan, die de zender in 2017 samen met Yanardağ oprichtte.
Het was een tijd waarin de van oudsher fragiele Turkse democratie al in achteruitgang was. In 2017 liet Erdoğan via een referendum het parlementaire stelsel vervangen door een presidentieel stelsel. Onder de indruk van de couppoging van 2016 werd de eenmansheerserij ingevoerd. "Dat was het keerpunt", zegt Taylan. "Het lot van miljoenen mensen afhankelijk maken van de grillen van één persoon zou in elk land een risico zijn." Hij was al eerder ontgoocheld.
Na de onderdrukking van de Gezi-protesten van 2013 en Erdoğans eerste verkiezingsoverwinning als president in 2014 verliet Taylan de journalistiek. "Het leek me zinloos om nog verder te spreken." Yanardağ overtuigde hem terug te keren. "Dat is mijn aard. Waar druk is, wil ik me verzetten", zegt hij. Het is zoals bij zoveel Turken in de recente tijd.
