Chinas etnische eenheidswet in werking ondanks internationale kritiek

De Wet op het bevorderen van etnische eenheid en vooruitgang beoogt een 'gedeelde' nationale identiteit onder etnische groepen op te bouwen, onder meer door de status van Mandarijn als officiële taal te versterken.

Echter stellen buitenlandse campagnegroepen dat de wet de rechten van etnische minderheden, zoals Oeigoeren en Tibetanen, tegen wie Peking volgens hen vervolgingen uitvoert, verder zal ondermijnen.

Zij wijzen ook op een bepaling die stelt dat personen aansprakelijk kunnen worden gesteld voor schending van de wet, zelfs wanneer zij zich buiten China bevinden, en zeggen dat dit de Chinese regering meer rechtvaardiging geeft voor het vervolgen van tegenstanders in het buitenland.

De wet zal 'politieke en ideologische afstemming met de Chinese Communistische Partij' vereisen en zal 'verder institutionaliseren... beleid van gedwongen assimilatie', zei Sarah Brooks, plaatsvervangend regionale directeur van Amnesty International dinsdag (30 juni 2026).

'Chinese autoriteiten hebben mensenrechtenverplichtingen die hen ertoe verplichten minderheidsgemeen­schappen en hun culturen te beschermen, maar deze wet doet het tegenovergestelde,' zei Brooks.

Amnesty heeft gewaarschuwd dat de wetgeving etnische groepen ertoe dwingt 'een enkele, door de staat gedefinieerde nationale identiteit die wordt gedomineerd door Han-Chinese cultuur, aan te nemen', verwijzend naar de grootste etnische groep van het land.

Peking ontkent consequent dat het zich schuldig maakt aan mensenrechtengeschillen tegen enige etnische groep en stelt dat deze allen baat hebben bij het beleid van interne veiligheid en economische ontwikkeling.

Taiwan uitte woensdag 'sterke veroordeling' van de wet en zei dat deze 'bedreigingen en intimidatie tegen het volk van ons land en andere landen' uitbreidde.

'In de toekomst kunnen individuen uit elk land wiens woorden of daden niet aanvaardbaar zijn voor China doelwit worden van de wet of eronder worden vervolgd,' aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken.

China stelt dat Taiwan deel van zijn grondgebied is en heeft gedreigd geweld in te zetten om het zelfbesturende, democratische eiland in te lijven.

De wet formaliseert lang bestaand beleid ter bevordering van Mandarijn als de taal van onderwijs, officiële aangelegenheden en openbare ruimten, en bevat ook bepalingen over sociale samenhang en voorkoming van terrorisme en separatisme.

Verschillende etnische groepen in China, vooral in de grensgebieden, hebben hun eigen talen en hebben historisch gezien Mandarijn in scholen naast hun eigen taal mogen gebruiken.

Peking heeft ook grootschalige campagnes in gebieden met grote minderheidspopu­laties gerechtvaardigd als legitieme inspanningen om de verspreiding van terrorisme en extremisme te voorkomen.

Een senior Chinese gerechtelijk ambtenaar verdedigde de wet vorige week en zei dat deze gericht zou zijn op 'illegale handelingen' die 'etnische eenheid en vooruitgang ondermijnen of etnisch separatisme aanmoedigen'.

Hu Weilie zei dat de bepaling voor handhaving in het buitenland 'legitiem, wettelijk (en) noodzakelijk' was.

Maar VN-mensenrechtencommissaris Volker Turk heeft opgeroepen de wet in te trekken, stellende dat deze het risico loopt 'beperkingen op de vrijheden van taal, onderwijs, religieuxe praktijk, cultuur, meningsuiting en vergadering te verdiepen'.

Voorstanders van Oeigoeren en Tibetanen hebben landen opgeroepen China onder druk te zetten de wet in te trekken, stellende dat deze gericht is op het uitwissen van minderheidsgemeen­schappen.

De Raad van Binnenlandse Zaken van Taiwan zei dat Taiwanese mensen al grote risico's liepen bij reizen naar China en waarschuwde dat Peking nu 'nog een ander wet om aanklachten te fabriceren' had.

'Een nader onderzoek toont aan dat de wet volgestopt is met zeer vage juridische concepten die ruimte laten voor subjectieve interpretatie — een consistent kenmerk van het rechtssysteem van de CCP,' aldus de raad in een verklaring.