Drie K-pop bands slaan terug na intense en wijdverspreide online haat
Drie K-pop bands hebben gezamenlijk een antihaatsong uitgebracht als reactie op intense online haatspraak. Het stuk analyseert hoe cyberhaat een groeiend probleem vormt voor publieke figuren, met name vrouwen en minderheden, en welke gevolgen dit heeft voor democratie en veiligheid.
Het falen van social mediabedrijven in het aanpakken van haatspraak noopt slachtoffers ertoe zélf terug te slaan. Veertien dames van drie K-popbands lanceerden daarom vorige week gezamenlijk een scherpe en agressieve antihaatsong.
"Gekken als jij zijn de aanjagers van terreur en verantwoordelijk voor de ontwrichting van onze samenleving, linkse ziekte die je hopelijk snel fataal wordt! Gelukkig zijn namen en rugnummers bekend, en de rekening zal worden opgemaakt en vereffend."
Persoonlijk merkte ik hoe sommige van mijn opinies op Joop resulteerden in haatspraak op onze socials en talloze bedreigingen via email, zoals het voorbeeld hierboven. Toch mag dat allemaal geen naam hebben in vergelijking met de haat en bedreigingen die écht publieke personen te verduren krijgen. Daarbij zijn in Nederland vrouwen, moslims, queers en mensen met Afro-achtergrond bovengemiddeld vaak slachtoffer van online haat.
Cyberhaat is nadrukkelijk een bedreiging voor de vrije meningsuiting. Het monddood maken van publieke stemmen, het proactief aanvallen van vrouwelijke leiders, journalisten en minderheden leidt dan ook geregeld tot wijdverspreide zelfcensuur. Omdat online haat via onze socials inmiddels volledig is genormaliseerd, met uiteraard een hoofdrol voor Elon Musks X, wordt het grote publiek er steeds ongevoeliger voor. De consequentie daarvan is de aantasting van de sociale cohesie in onze samenlevingen. En daar waar de haat zich richt op de politiek en bestuurders van overheidsinstanties, ligt bovendien ondermijning van onze democratische rechtsstaat op de loer.
Online haat is onder meer zo gevaarlijk omdat het een directe katalysator kan zijn voor fysiek geweld in de offline wereld. Van kleinschalig geweld tot grote terreuraanslagen. Ook burgerlijke onrust is vaak het gevolg van digitale haatspraak en desinformatie, zoals dit jaar veelvuldig wordt geïllustreerd met de anti-AZC-protesten.
Psychische gevolgen
Bij talloze doelwitten leidt online haat tot chronische stress, angst, klinische depressie en zelfisolatie. Daar komt bij dat de getroffenen er dag en nacht door worden geraakt in de privéomgeving van hun eigen woning, wat uiteindelijk ook weer tot diepe gevoelens van fysieke onveiligheid in de (offline) buitenwereld kan leiden. En het ergste van alles: cyberpesten en intimidatie heeft al talloze jongeren tot zelfmoord gedreven.
Tot de publieke figuren die het vaakst slachtoffer van digitale haatspraak zijn, behoren zeker ook populaire popartiesten en filmacteurs. Zij worden er dusdanig vaak mee geconfronteerd, dat het hun geestelijke gezondheid en carrière ernstig kan beïnvloeden. Omdat veel popmuziek en talloze speelfilms een breed publiek aanspreken, zijn ze door hun grote zichtbaarheid eenvoudige doelen voor online woede en cyberpesten. Zie in Nederland onder meer hoe Famke Louise het zwaar kreeg te verduren na haar 'ik heb heel veel respect voor corona' uitspraak. Douwe Bob ging zelfs tijdelijk naar het buitenland na online doodsbedreigingen als gevolg van het afblazen van een optreden bij een joods voetbalevenement in Amsterdam.
Vrouwelijke artiesten zijn overigens veel vaker slachtoffer van online haat dan mannelijke. Zo heeft de Amerikaanse zangeres Selena Gomez zich veelvuldig uitgesproken over de psychologische impact van online pesterijen, die haar onder meer dwongen social media-apps te verwijderen om haar geestelijke gezondheid te beschermen. En collega-zangeres Ariana Grande ligt juist deze maand zwaar onder vuur na de release van haar nieuwste track: in de tegen haar gerichte haatreacties staat bodyshaming centraal omdat de artiest er volgens de haatsprekers 'te mager' en 'ongezond' uit zou zien. Zangeres en actrice Halle Bailey werd weer overspoeld met online racisme, omdat ze als zw
