VN-kernenergie-chef: Iran-beloften vragen om 'zeer sterke' verificatie
De kernenergie-chef van de VN stelde vrijdag dat Irans belofte om geen kernwapen te bouwen 'zeer sterke' verificatie zal vereisen, terwijl de Verenigde Staten en de Islamitische Republiek onderhandelen over een permanente regeling om hun oorlog te beëindigen.
Irans kernprogramma is een cruciaal struikelblok in onderhandelingen om de oorlog in West-Azië te beëindigen, die eind februari begon met massieve Amerikaanse-Israëlische aanvallen.
Iran en de VS ondertekenden vorige week een voorlopige overeenkomst om het conflict te beëindigen, waarna onderhandelingen aanvingen die naar verwachting tal van geschillen zullen aanpakken, waaronder het kernprogramma.
Er is echter tegenstrijdige informatie uit Teheran en Washington over de vraag of VN-inspecteurs toegang zullen krijgen tot Iraanse kerneenheden.
"Ik denk dat het doel van deze overeenkomst is ervoor te zorgen dat er geen kernwapenontwikkeling in Iran plaatsvindt. De regering van Iran heeft heel duidelijk verklaard dat dit niet hun voornemen is", zei Rafael Grossi, hoofd van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), vrijdag.
"Maar uiteraard zijn intenties niet genoeg. We moeten een zeer sterke verificatiesysteem op plaats hebben... zo snel als praktisch haalbaar is", voegde hij toe.
Grossi zei dat de nucleaire waakhond van de VN tot dusver "nauwelijks" gesprekken met Iran had gestart na de overeenkomst met de Verenigde Staten.
In de deal is bepaald dat de voorraad verrijkt uranium van het land onder IAEA-toezicht moet worden "verdund".
Vóór de oorlog schatte de IAEA dat Iran 440 kilogram uranium bezat dat tot 60 procent was verrijkt — onder de drempel voor een bom — maar het lot van die voorraad is onbekend nadat de VS en Israël vorig jaar Iraanse kerneenheden bombardeerden.
In Teheran zeiden mensen tegen AFP dat ondanks de diplomatieke vooruitgang er tot nu toe geen tastbare voordelen in het dagelijks leven waren geweest.
"Over het algemeen is niets verbeterd," zei Amir, 28, een ambtenaar. "Het leven is gewoon moeilijker geworden."
Mehdi, 35, een contentmaker, zei dat "totdat dergelijke veranderingen in het dagelijks leven van mensen voelbaar worden, het slechts natuurlijk is dat de hoop gepaard gaat met twijfel, en dat verwachting plaatsmaakt voor uitputting en angst".
Irans kernprogramma is al lang een bron van wrijving met Westerse mogendheden, die vermoeden dat Teheran een bom bouwt ondanks herhaalde ontkenningen door Iran.
VS-president Donald Trump zei dinsdagavond (23 juni 2026) dat Teheran "volledig en volledig" heeft ingestemd met terugkeer van VN-inspecteurs, terwijl Grossi woensdag (24 juni 2026) zei dat inspectie van Iraanse kerneenheden "gaat gebeuren".
Iran stelde echter deze week dat het geen voornemen heeft de waakhond toe te laten.
Teheran sloot in 2015 een historische kernakkoord met zes grote mogendheden dat beperkingen op zijn kernprogramma legde in ruil voor sanctieverlichting, maar Trump stapte tijdens zijn eerste ambtstermijn uit de overeenkomst.
Iran stelde zijn samenwerking met de IAEA vorig jaar op pauze nadat de Amerikaanse en Israëlische aanvallen in juni plaatsvonden.
Het geschil dreigt inspanningen om een permanente regeling tussen de VS en Iran te bereiken na maanden oorlog om zeep te helpen, met andere kerngeschillen over de Straat van Hormuz en Libanon.
De straat is een smalle waterweg tussen Iran en Oman die naar de Arabische Zee en de Indische Oceaan leidt, waardoor het een knelpunt is voor cruciale energieverschepen uit de Golf.
Iran sloot de waterweg
