Westelijke Jordaanoever: Israelische regering voert nederzettingsbouw op

In het kantoor van de burgemeester van het Palestijnse dorp Deir Ibzia heerst drukte. Dorpelingen komen een voor een vertellen hun verhaal aan bezoekers – Israelische nederzettingsexperts en buitenlandse journalisten. Alle verhalen lopen op hetzelfde neer: zij zijn aangevallen door kolonisten die kort geleden in de buurt zijn gaan wonen.

Een heuvel aan de zuidelijke rand van het dorp is voor bewoners ontoegankelijk geworden. In de buurt hebben de kolonisten ongeveer een jaar geleden een zogenaamde buitenpost opgericht. Wie te dicht bij deze kleine, provisorische nederzetting komt, loopt risico op mishandeling, zeggen zij. Wie in dat gebied zijn land bewerkt, wordt verdreven en het land wordt soms verwoest. Ongeveer tien gezinnen zijn zelfs uit hun huizen verdreven – omdat deze naar verluidt volgens de kolonisten te dicht bij de buitenpost lagen. Een paar bewoners tonen bezoekers een veld aan de dorpsrand. Vandaar zien zij de nu lege huizen – en op de heuvels erachter de gedrukte gebouwen van de kleine buitenpost.

"Dit zijn niet alleen incidenten", zegt burgemeester Muhannad Othman. "Veel mensen zijn ervan getroffen." Bijna elke dag vindt er een aanval plaats. Nederzettingsexperts schatten dat bewoners van Deir Ibzia en naburige dorpen door de agressie tot nu toe ongeveer 17 vierkante kilometer land zijn kwijtgeraakt. En meer dan 30.000 olijfbomen kunnen het tweede jaar op rij niet worden bewerkt, zegt Othman.

Het is duidelijk hoe verontwaardigd en tegelijk hulpeloos hij en de dorpelingen zich voelen. Want in dit gebied hebben de meeste mensen geen ervaringen met radicale, gewelddadige kolonisten. Deir Ibzia ligt ten westen van Ramallah, in een wat afgelegen hoek van het noordelijke Westelijke Jordaanoever. Het landschap ziet er soms wild-romantisch uit, met heuvels die afwisselen met nauwe valleien, beken, olijfboomgaarden en terrassen met oude stenen muren.

Niet dat de Israelische bezetting hier geen sporen heeft nagelaten: overal zijn hekken, muren en wegversperringen. Ook zijn er nederzettingen; een ligt vlak ten noorden van Deir Ibzia. Maar de bestaande nederzettingen in de buurt zijn al decennia oud, men heeft zich min of meer aangepast.

Maar recent begon iets te veranderen. De buitenpost – genaamd Maoz Tzur – werd in de zomer van 2025 opgericht. Ongeveer zes kilometer zuidwestelijker ontstond kort daarvoor een tweede. En tussen deze twee ligt sinds ongeveer twee maanden een derde. De drie buitenposten liggen bijna op een lijn. De kolonisten blokkeren wegen voor Palestijnen en bouwen eigenhandig eigen toegangswegen. Zij onder druk zettende Bedoeïenen, die zo bang zijn dat zij niet met journalisten willen praten. En zij verdrijven iedereen die hen te dicht nadert.

De buitenposten zelf liggen op Palestijns land, zij zijn zonder officiële procedure gebouwd – hoewel geplande nederzettingen volgens internationaal recht evenmin legaal zijn. Toch zijn de drie buitenposten "niet zomaar door een paar activisten opgericht", zegt Hagit Ofran. De hele onderneming is goed georganiseerd, kolonistenorganisaties werken nauw samen met de Israelische regering.

Ofran werkt voor de organisatie "Vrede nu". De Israelische vrouw behoort tot de vooraanstaande experts op het gebied van nederzettingsbouw – evenals Dror Etkes van de organisatie Kerem Navot. Samen met Etkes en collega Yonatan Mizrachi legt Ofran in een nieuw rapport uiteen hoe de nederzettingsbouw onder de huidige Israelische regering is veranderd.